วันที่ 5 ตุลาคม 2569 นายนิกร โสมกลาง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (รมว.พม.) มอบหมายให้ นายชนินทร์ รุ่งธนเกียรติ ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ พร้อมด้วย นางเตือนใจ  คงสมบัติ รองปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ และ นางสาวเฉลิมศรี ระดากูล รองผู้อำนวยการ รักษาการแทนผู้อำนวยการสถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน เข้าร่วมการรับหนังสือและรับฟังข้อร้องเรียนของนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย จากขบวนคนจนเพื่อสิทธิที่ดินและที่อยู่อาศัย (ชพศ.) ซึ่งเป็นการรวมกลุ่มองค์กรของชาวชุมชน-หมู่บ้าน ที่ไม่มีความมั่นคงในด้านที่อยู่อาศัย ที่ทำกิน จำนวน 12 องค์กร โดยรวมตัวกันจัดกิจกรรมเคลื่อนไหวเนื่องใน "วันที่อยู่อาศัยโลก ประจำปี 2569" (World Habitat Day 2026) ณ บริเวณถนนราชดำเนินนอก ประตู 5 ทำเนียบรัฐบาล

สำหรับข้อเรียกร้องหลักของขบวนคนจนเพื่อสิทธิที่ดินและที่อยู่อาศัย (ชพศ.) มุ่งเน้นแนวคิด "รัฐต้องสร้างหลักประกันขั้นพื้นฐานในที่อยู่อาศัยให้กับทุกคน" ซึ่งในเรื่องดังกล่าวเป็นเรื่องที่หลายหน่วยงานให้การสนับสนุนการดำเนินการตามข้อเรียกร้อง ไม่ว่าเป็นกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) กระทรวงคมนาคม กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สำนักงานคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ เป็นต้น

นายชนินทร์ กล่าวว่า องค์การสหประชาชาติได้ประกาศให้วันจันทร์แรกของเดือนตุลาคมของทุกปี เป็นวันที่อยู่อาศัยโลก (World Habitat Day) ซึ่งปี 2569 ตรงกับวันที่ 5 ตุลาคม เพื่อให้สังคมโลกได้ตระหนักถึงความสำคัญ "ที่อยู่อาศัย" ที่เป็นหนึ่งในปัจจัยสี่ที่สำคัญของมนุษยชาติ  อีกทั้งปี 2569 โครงการที่อยู่อาศัยของสหประชาชาติ (UN-Habitat) ได้กำหนดสาระสำคัญในวันที่อยู่อาศัยโลกไว้ว่า "Adequate Housing for All" หรือ "ที่อยู่อาศัยที่เหมาะสมสำหรับทุกคน" มุ่งเน้นให้ความสำคัญในความหลากหลายการจัดที่อยู่อาศัยสำหรับทุกกลุ่มคน ซึ่งถือว่าเป็นแนวคิด และทิศทางในการจัดที่อยู่อาศัยที่สอดคล้องกับบริบทในแต่ละประเทศ ที่มีความหลากหลายของวิถีชีวิตในหลายกลุ่มคน

นายชนินทร์ กล่าวเพิ่มเติมว่า ประเทศไทยมีครัวเรือนทั้งหมดประมาณ 21 ล้านครัวเรือน ไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่อยู่อาศัยเกือบ 6 ล้านครัวเรือน  เป็นครัวเรือนที่มีรายได้น้อยและต้องการที่อยู่อาศัยประมาณ  3.5  ล้านครัวเรือน ทั้งนี้ จากปัญหาการขาดแคลนที่อยู่อาศัยดังกล่าว รัฐบาลจึงมอบหมายให้กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) จัดทำแผนแม่บทการพัฒนาที่อยู่อาศัยระยะ 20 ปี (พ.ศ.2560-2579)  มีเป้าหมายกว่า 3.5 ล้านครัวเรือน ด้วยวิสัยทัศน์ "คนไทยมีที่อยู่อาศัยถ้วนทั่วและมีคุณภาพชีวิตที่ดีในปี 2579" ทั้งนี้ กระทรวง พม. ได้มอบหมายให้สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (องค์การมหาชน) หรือ พอช. จัดทำแผนดำเนินการ จำนวน 1.3 ล้านครัวเรือน มีกลุ่มเป้าหมายเป็นชุมชนที่มีรายได้น้อยที่ไม่มีที่ดินและที่อยู่อาศัยที่มั่นคงทั่วประเทศ โดยได้แก้ไขปัญหาที่อยู่อาศัยชุมชนผู้มีรายได้น้อยตามโครงการ "บ้านมั่นคง"  ตั้งแต่ปี 2546 เป็นต้นมา มีแนวทางดำเนินงานที่สำคัญคือ "ให้ชุมชนที่เดือดร้อนรวมตัวกันแก้ไขปัญหา ส่วน พอช. ทำหน้าที่สนับสนุน" ถือเป็นการพัฒนาชุมชนแนวใหม่ที่ให้ผู้เดือดร้อนเป็นแกนหลักในการแก้ไขปัญหา นำไปสู่การมีที่อยู่อาศัยที่มั่นคง ไม่ต้องอยู่ในที่ดินบุกรุก  สภาพแออัด เสื่อมโทรม หรือถูกขับไล่อีกต่อไป

"กระทรวง พม. โดย พอช. มีบทบาทเป็นพี่เลี้ยงหรือฝ่ายสนับสนุน ส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปสนับสนุนการรวมกลุ่ม จัดตั้งกลุ่มออมทรัพย์ มีสถาปนิกชุมชนให้คำแนะนำการออกแบบบ้านและผังชุมชน  สนับสนุนสินเชื่อระยะยาวเพื่อก่อสร้างบ้านหรือซื้อที่ดินแปลงใหม่  สนับสนุนงบด้านสาธารณูปโภคส่วนกลางและเงินอุดหนุนการก่อสร้างบ้าน (บางส่วน) เมื่อก่อสร้างบ้านเสร็จแล้ว พอช. จะสนับสนุนแผนการพัฒนาชุมชน ทั้งนี้ นอกจาก มีเป้าหมายให้ประชาชนมีที่ดินที่อยู่อาศัยที่มั่นคงแล้ว กระทรวง พม. โดย พอช. ยังสนับสนุนให้ชุมชนมีความเข้มแข็งสามารถแก้ไขปัญหาและพัฒนาคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของสมาชิกในชุมชนต่อไปได้" นายชนินทร์ กล่าวย้ำ